opinie,  Sinterklaas,  Zwarte Piet

Ieder jaar hetzelfde liedje

In 2014 zijn de 25 bekendste Sinterklaasliedjes herschreven. De liedjes waren namelijk, in tegenstelling tot het Sinterklaasfeest zelf, niet met de tijd meegegaan, aldus de tekstschrijvers Paul Passchier en Thedo Keizer.
In de eerste plaats is dit onzin. Er zijn in de loop van de jaren vele Sinterklaasliedjes gemoderniseerd.
Zo was bijvoorbeeld de zin “Piet de knecht zo zwart als roet, met een struisveer op zijn hoed” vroeger “Piet de knecht zo zwart als roet, met een ketting aan zijn voet.” (Deze ketting was volgens de overlevering onderdeel van de geketende duivel – één van de ‘voorouders’ van Zwarte Piet, stammend uit de middeleeuwen.)
En “Oh lieve Sint Nicolaas, kom ook eens bij mij en rijd toch niet stilletjes ons huisje voorbij” is de moderne variant van “Oh lieve Sint Nicolaas, laat mij toch weer gaan, ‘k zal nooit meer de hand aan de koektrommel slaan”.
Dat er aanpassingen zijn gedaan aan de liedjes is dus helemaal niet speciaal van deze tijd.
Om oubollige teksten om te zetten naar een modernere versie vind ik op zich helemaal niet zo’n raar idee. Ik vind het alleen volstrekt onnodig en erg jammer.
Een van de mooie dingen van het Sinterklaasfeest is in mijn ogen dat mijn oma de liedjes woord voor woord mee kan zingen met haar achterkleinkinderen. En dat de teksten enigszins ouderwets aandoen is voor mij juist de charme ervan.
Passchier zei in 2014 in het AD dat er hoognodig iets aan de teksten veranderd moest worden, omdat er aan sommige liedjes al sinds 1850 niet meer is gesleuteld.
Het Wilhelmus en de grondwet zijn sinds die tijd ook niet elementair gewijzigd.
De tekstschrijvers van de nieuwe liedjes hebben er bijvoorbeeld voor gekozen om ‘kaatsenballen in een net’ te vervangen door ‘chocomunten in een net’, omdat niemand meer weet wat kaatsenballen zijn.
(Nou en?)
Er is bewust voor gekozen om geen iPhone in de schoentjes te stoppen, omdat de liedjes de tand des tijds wel moeten doorstaan.
Volgens mij is het sowieso niet de bedoeling dat een kind een iPhone in zijn schoen krijgt, want wat moet je het dan op Sinterklaasavond nog geven? Een auto?
‘Een bromtol met een zweep erbij’ wordt ‘een boekje met een pen erbij’. (Dat heeft waarschijnlijk te maken met de wapenwet.)
Misschien hebben ze ook wel een modern alternatief voor “Zie ginds komt de stoomboot”, want zo’n boot is anno nu natuurlijk zwaar achterhaald en bovendien slecht voor het milieu.
En laten die pieten ook eens ophouden met etenswaren in het rond smijten. Hallo, we hebben net een crisis achter de rug. Weten ze wel hoeveel mensen er nog naar de Voedselbank gaan?
En dat de woorden ‘zwart’ en ‘knecht’ uit de Sinterklaasliedjes moesten verdwijnen is heus niet omdat ze gedateerd zouden zijn.
Ik ben van mening dat een traditie moet kunnen veranderen. Door de jaren heen is Zwarte Piet geëvolueerd en daar zie ik geen kwaad in. Was hij eerst een boeman die kindertjes ontvoerde en in Spanje tot pepernoten liet vermalen, nu is hij een vriendelijke man of vrouw die pepernoten strooit en cadeaus brengt.
Dat iets een traditie is, is geen reden om er niet kritisch naar te kijken.
Maar ik vraag me af of het verwijderen van woorden als ‘knecht’ en ‘zwart’ uit onze Sinterklaasliedjes de oplossing voor het probleem is.
Anders weet ik er ook nog wel een paar; dan moeten de appeltjes van oranje ook maar geschrapt worden.
Laten ze alsjeblieft ook iets doen aan de zin ‘alles ziet die slimme Piet, zich vergissen kan hij niet’, want ik vind het wel een beetje kwetsend dat er wordt gedaan alsof pieten, in tegenstelling tot gewóne mensen, niet kunnen falen.
Iedereen weet trouwens ook wat de zin “Zwarte Piet moet erbij lopen met die grote zware zak” impliceert; straks krijgen sommige mannen nog een minderwaardigheidscomplex.
Het feit dat de liedjes wat antiek aandeden was natuurlijk niet de échte reden om ze te herschrijven. Anders hadden ze er ook wel voor kunnen kiezen om andere kinderliedjes in een nieuw jasje te steken.
De tekst van ‘Berend Botje’ is bijvoorbeeld ook volledig uit de tijd. “Nooit kwam Berend Botje weerom” slaat nergens op sinds de TomTom gemeengoed is.
(Ik pleit voor: “De weg was recht, de weg was krom, toen kwam hij weer thuis want hij had een TomTom.”)
Is de Bijbel trouwens ook niet ontzettend oud…?

Lees ook: Sinterklaas, wat doet u nu?

5 reacties

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *